Index of /logtags/dutch/index

Ik beantwoord regelmatig vragen van Nederlandstalige Ubuntugebruikers op de Nederlandse Ubuntu-mailinglist. Omdat sommige vragen en problemen die regelmatig terugkomen voor mensen die het systeem al door en door kennen het "alweer"-gevoel oproepen, heb ik besloten om een paar van deze dingen op te schrijven, zodat we er makkelijk naar kunnen verwijzen.

Bereid je dus voor op deel twee van deze serie (je kunt mijn toetsenbordverhaal als deel één zien):

Packages

Buiten de "Linux-wereld" is het heel normaal om het internet op te gaan als je een stuk software zoekt om iets voor je te doen. Je gaat naar firefox.com voor een webbrowser, naar winamp.com voor een muziekspeler, en naar de site van de fabrikant van je computer om daar nieuwe drivers te halen.

Op een Ubuntu- of Debiansysteem kun je ook zo werken. Firefox haal je dan van firefox.com, als je OpenOffice.org nodig hebt ga je naar openoffice.org, etc.

Meestal is er op een Linux-systeem echter een makkelijkere en veiligere manier om aan software te komen: via de distributie zelf, in de vorm van "packages". Op een Ubuntu-systeem kun je op verschillende manieren aan packages komen:

• Via het menu Toepassingen, Installeren/Verwijderen
• Via het menu Systeem, Beheer, Synaptic Pakketbeheer
• In een terminal, met apt-get of aptitude

Ten opzichte van software die je zelf van internet haalt, hebben packages verschillende voordelen. Packages worden namelijk nadat ze gedownload zijn gecontroleerd op echtheid: er wordt gekeken of het bestand ook echt het bestand is wat verwacht wordt. Dit wordt gedaan door middel van een digitale handtekening, zodat het zo goed als onmogelijk is om "valse" packages aan te bieden (mocht er een server gehackt worden, of een van de mirror-beheerders kwaad willen), zonder dat het opvalt.

Nog een voordeel van packages is dat je vanzelf een nieuwe versie krijgt als er een beveiligings-update is. Ook wordt het package tijdens een grote upgrade (zoals tussen versies, elk halfjaar) netjes meegenomen, zonder dat je zelf dingen opnieuw hoeft te compileren. Ze voorkomen dus extra werk.

Dus: gebruik zo mogelijk packages, en het liefst uit de originele/officiële softwarebronnen, dan zit je het veiligst.

Om de een of andere reden hebben bijna alle toetsenborden die aan computers in Nederland zitten de Amerikaanse layout. Dat is natuurlijk geen probleem, maar als je letters met accenten moet typen (bijvoorbeeld als je ideeën hebt, of maar één) moet je moeilijk doen.

De standaard toetsenbordinstelling in Ubuntu is Amerikaans-Engels. Opzich natuurlijk goed—het gemiddelde toetsenbord is tenslotte Amerikaans—maar Amerikanen hebben geen knoppen gemakkelijk letters met accenten in te typen, dus daar moet wat op gevonden worden.

Een oplossing is gebruik maken van de "Amerikaans-Engels Internationaal (met dode toetsen)"-indeling. Dit werkt over het algemeen vrij goed, maar die "dode toetsen" zorgen ervoor dat je een extra spatie moet intypen als je een aanhalingsteken wilt typen. Vaak is dat natuurlijk geen probleem, maar sommige mensen gebruiken veel aanhalingstekens (programmeurs, bijvoorbeeld), en dan vergeet je ze nogal snel.

Na een beetje rondzoeken heb ik een oplossing gevonden: het is mogelijk om meerdere toetsenbordindelingen tegelijk actief te hebben en met een speciale toets tussen die indelingen wisselen. Je kunt er dan dus voor zorgen dat je toetsenbord de Amerikaans-Engelse indeling gebruikt, die je met die toets tijdelijk omschakelt naar Amerikaans-Engels met dode toetsen (zodat je letters met accenten kunt typen).

In de Gnome-toetsenbord-configuratie ziet dat er zo uit:

Er zijn twee mogelijkheden van schakelen. Bij sommige toetsen staat "schakelt groep bij indrukken". Dit betekent dat de toets net zo werkt als de "Shift"-toets: zo lang de toets ingedrukt is, zal de alternatieve layout actief zijn. De andere mogelijkheid is "verandert groep". De werking hiervan is vergelijkbaar met de "Lock" toetsen (zoals Caps Lock en Num Lock): de nieuwe layout is actief tot je hem (met dezelfde toets) weer uitzet.

Als je een andere toets kiest dan "Rechter Alt", dan kun je ook met die toets + Rechter Alt + 5 een euroteken intypen. Scheelt weer kopiëren uit de tekentabel :).